Lastavice u Srbiju stižu krajem marta i važe za jedne od prvih vesnika proleća, ali istraživači upozoravaju da ih je iz godine u godinu sve manje. U Požegi učenici i nastavnici godinama prate njihov povratak i broj gnezda, ukazujući istovremeno na značaj ovih ptica i potrebu za njihovom zaštitom
Lastavica je jedan od najprepoznatljivijih vesnika proleća, a u Srbiji je zastupljeno pet vrsta – bregunica, gorska, daurska, kao i najrasprostranjenije seoska i gradska lasta. U Požegi, na sportskoj hali nedaleko od osnovne škole, nalazi se više od deset gnezda koja svake godine čekaju povratak ovih ptica selica.
Povratak lasta pažljivo prate učenici jedne požeške škole zajedno sa svojim nastavnikom, prenosi RTS. Na školskoj hali izbrojali su 13 gnezda, a kroz posmatranje su naučili i koliko su ove ptice značajne za prirodu. Tokom migracije laste prelaze i do 10.000 kilometara, a hrane se mušicama i komarcima, kojih godišnje pojedu na desetine hiljada.
Jedno gnezdo lastavice grade oko sedam dana, koristeći i do 10.000 kuglica blata. Dobro sagrađena gnezda često nadžive svoje male stanare, jer laste u proseku žive od tri do pet godina.
Iz školskog zadatka kod nekih učenika rodila se i trajna ljubav prema pticama. Tako danas pojedini bivši đaci nastavljaju da se bave njihovim posmatranjem i fotografisanjem, okupljeni i kroz rad Ekološkog udruženja „Čuvari prirode“.
Ipak, Svetski dan lastavica i ove godine obeležava se bez njihovog prisustva, jer se u Srbiju najčešće vraćaju tek krajem marta. Istovremeno, istraživači upozoravaju da se njihov broj smanjuje širom Evrope, pa i u Srbiji.
Prema rečima Brana Rudića, nastavnika i predsednika Ekološkog udruženja „Čuvari prirode“, broj lasta najlakše se prati po broju gnezda, jer ona pokazuje i koliko ima parova. Kako ističe, glavni uzroci opadanja su ljudski uticaji – seoske laste sve teže nalaze pogodna mesta za gnežđenje, dok gradske ostaju bez hrane zbog smanjenja broja insekata, pre svega usled upotrebe insekticida.
Da bi podstaklo domaćinstva da čuvaju lastavice, Društvo za zaštitu i proučavanje ptica Srbije svake godine tonom kukuruza nagrađuje one domaćine koji na svom imanju imaju najveći broj njihovih gnezda.
