Javna rasprava o Nacrtu zakona o vinu i drugim proizvodima od grožđa i vina je u toku i trajaće do 6. juna. Predloženi zakon donosi niz novina za proizvođače grožđa i vina, posebno za male proizvođače, seoska turistička domaćinstva i vinarije koje proizvode vina sa oznakom geografskog porekla
Jedna od najvažnijih novina odnosi se na mogućnost da fizičko lice proizvodi vino i druge proizvode od grožđa i vina od sopstvene sirovine, u količini do 5.000 litara godišnje, i da ih prodaje krajnjem potrošaču na sopstvenom gazdinstvu. Uslov je da bude upisano u Registar poljoprivrednih gazdinstava i Vinogradarski registar. Nacrt predviđa i mogućnost da se proizvodi od sopstvene sirovine uslužuju u okviru seoskog turističkog domaćinstva, kao i da se izlažu i prodaju na lokalnim vinskim sajmovima, takmičenjima, promocijama i izložbama.
Vinogradarski registar postaje centralna elektronska baza
Značajno mesto u nacrtu ima Vinogradarski registar, koji se definiše kao elektronska baza podataka o proizvođačima grožđa, proizvođačima i puniocima proizvoda od grožđa i vina, trgovcima, vinogradarskim parcelama, proizvodnim pogonima, obaveznim prijavama i drugim podacima važnim za praćenje vinogradarskog potencijala Srbije. Predviđeno je i da se pojedini podaci javno objavljuju na sajtu Ministarstva, uključujući ukupne površine pod vinogradima, površine po vinogradarskim područjima i po sortama vinove loze.
Nacrt zakona posebno uređuje i oblast geografskog porekla vina. Predviđa se osnivanje Stručnog saveta za geografsko poreklo vina i drugih proizvoda od grožđa i vina, kao i jasnija uloga proizvođačkih grupa koje okupljaju proizvođače proizvoda sa istom oznakom geografskog porekla. Time se dodatno uređuje sistem zaštite porekla, što je važno i za tržišno pozicioniranje domaćih vina i za približavanje evropskim pravilima.
Za proizvode sa oznakom geografskog porekla uvode se i evidencione markice kvaliteta i porekla, kojima bi se evidentiralo svako pojedinačno originalno punjenje, odnosno pakovanje. To može biti važno i za potrošače, jer bi im omogućilo lakše prepoznavanje vina čije je poreklo kontrolisano.
Među zanimljivim novinama je i vođenje analitičke baze izotopskih podataka, koja treba da pomogne u zaštiti identiteta, porekla i kvaliteta vina proizvedenog u Srbiji, ali i u otkrivanju mogućih prevara na tržištu. Ovakav sistem kontrole može biti značajan za sprečavanje zloupotreba, posebno kada je reč o poreklu grožđa i vina.
Nacrt donosi i detaljnija pravila za uvoz vinskih proizvoda, uključujući obavezu da određene proizvode prati uvozni dokument sa sertifikatom i izveštajem o analizi, osim ako međunarodnim sporazumom nije drugačije propisano. Takođe se uređuju pravila proizvodnje, deklarisanja, laboratorijskih ispitivanja i senzornog ocenjivanja.
Posebno je interesantno i to što se nacrt bavi dealkoholizovanim vinima, odnosno proizvodima sa alkoholnom jačinom koja ne prelazi 0,5% vol. Time se domaći propisi približavaju savremenim trendovima na tržištu, gde raste interesovanje za pića sa manje alkohola ili bez alkohola.
Predloženi zakon uvodi i zakonski okvir za nacionalno ocenjivanje vina, odnosno ocenjivanje i rangiranje senzorskih karakteristika proizvoda proizvedenih u Srbiji. Ministarstvo može konkursom ovlastiti organizaciju za nacionalno takmičenje, koja bi bila zadužena i za promociju takmičenja i pobedničkih proizvoda.
Prema nacrtu, zakon bi trebalo da se primenjuje od 1. avgusta 2027. godine, dok bi pojedine odredbe, poput onih koje se odnose na uvozne i prateće dokumente, počele da se primenjuju od 1. avgusta 2028. godine.
Primedbe, predlozi i sugestije dostavljaju se Ministarstvu poljoprivrede elektronskim putem preko Portala e-Konsultacije, putem elektronske pošte na e-mail adresu: vino@minpolj.gov.rs sa naznakom ”Za javnu raspravu o Nacrtu zakona o vinu i drugim proizvodima od grožđa i vina” ili putem pošte na adresu Ministarstva poljoprivrede, Nemanjina br. 22-26, Beograd.
